Cấp độ 1 - Bài 2: Vệ sinh an toàn thực phẩm và mẹo bảo quản thực phẩm tươi ngon lâu

[Description]Vệ sinh an toàn thực phẩm là điều cực kì quan trọng trong nấu nướng, giúp đảm bảo sức khỏe cho bản thân và cả gia đình. Bên cạnh đó, bài viết cũng chia sẻ về các mẹo nhỏ giúp bảo quan thực phẩm tươi lâu.[/Description]

Chào mừng bạn đến với bài học tiếp theo trong chuỗi Tự Học Nấu Ăn cùng BepViNha.net. Sau khi đã học được cách chọn mua nguyên liệu tươi ngon ở Bài 1, bước quan trọng tiếp theo là xử lý nguyên liệu thật vệ sinh an toàn thực phẩm trước khi nấu. Việc sơ chế đúng kỹ thuật không chỉ giúp món ăn thơm ngon hơn mà còn là cách để ngăn chặn mầm bệnh và bảo vệ sức khỏe cho chúng ta.

🎯 Mục tiêu bài học:

• Hiểu rõ nguyên tắc Dùng Riêng Dụng Cụ Cho Đồ Sống & Đồ Chín.
• Nắm vững cách sơ chế cơ bản cho từng nhóm: rau ăn lá, rau ăn quả, rau ăn củ, thịt và cá.
• Phòng tránh nhiễm chéo thực phẩm khi gia đình có người bị dị ứng.
• Các mẹo bảo quản rau củ tươi lâu 5-7 ngày.

1. Vệ sinh an toàn thực phẩm và nguyên tắc Dùng Riêng Dụng Cụ Cho Đồ Sống & Đồ Chín

Thực phẩm tươi sống (đặc biệt là thịt cá chưa qua chế biến) chứa một lượng vi khuẩn tự nhiên như Salmonella hay E. coli. Những vi khuẩn này sẽ gây ngộ độc (tiêu chảy, nôn ói...) nếu không bị tiêu diệt hoàn toàn. Và cách để tiêu diệt các vi khuẩn này là nấu chín ở nhiệt độ cao.

1.1. Tại sao phải dùng riêng dụng cụ cho thực phẩm sống và chín?

Nếu bạn dùng một con dao đã vừa mới bằm tỏi ớt để cắt dưa hấu rồi ăn miếng dưa, chuyện gì sẽ xảy ra? Bạn có thể tưởng tượng miếng dưa hấu sẽ vừa hôi nống mùi tỏi sống và cay nồng vị ớt khi ăn. Đó chính là hiện tượng Nhiễm Chéo (tiếng Anh gọi là Cross Contamination) khi mùi, vị hoặc bất kì thứ gì từ một thực phẩm này chuyển sang một thực phẩm khác.

Tỏi và ớt là hai thứ dễ phát hiện bằng vị giác thông thường và có thể rửa sạch nếu vô tình quên rửa dao trước khi cắt dưa hấu. Nhưng nếu bạn dùng dao hoặc thớt vừa cắt thịt sống để cắt thịt chín thì không chỉ mùi vị mà cả vi khuẩn từ thịt sống cũng lây lan sang thực phẩm đã nấu chín. Lúc này, bạn sẽ không thể rửa hoặc lau sạch lại.

Nếu vô tình ăn thực phẩm đã bị nhiễm khuẩn sẽ có nguy cơ bị ngộ độc thực phẩm: đau bụng, tiêu chảy, nhập viện... gây ảnh hưởng sức khỏe cả gia đình. Đó là lý do bạn phải:

• Dụng cụ dùng riêng: Luôn chuẩn bị tối thiểu 2 bộ dao và thớt phân biệt rõ ràng. Ví dụ: Thớt vuông dùng cắt đồ sống; thớt tròn dùng cắt đồ chín hoặc trái cây.
• Hộp đựng và rổ: Đồ sống sau khi làm sạch cần để vào tô/hộp hoặc rổ riêng. Tuyệt đối không dùng rổ hoặc hộp vừa đựng thịt cá sống chưa rửa để đựng rau ăn sống hoặc thức ăn đã nấu chín.
• Rửa bằng nước sôi: Nếu không có hai bộ dao thớt riêng biệt thì phải rửa cả dao và thớt bằng nước sôi sau khi cắt thịt sống. Sau đó, rửa lại bằng nước rửa chén sạch sẽ rồi mới dùng để cắt lại đồ chín. Và nếu có hai bộ riêng biệt thì ta vẫn nên rửa bằng nước sôi sau khi sử dụng để loại bỏ hoàn toàn vi khuẩn trên bề mặt, tránh lây nhiễm vi khuẩn khi nấu bữa tiếp theo.

Luôn rửa dao, thớt, rổ và hộp đựng thực phẩm sống bằng NƯỚC SÔI sau khi sử dụng!

1.2. Lưu ý phòng tránh nhiễm chéo khi có thành viên bị dị ứng

Nếu trong gia đình có người bị dị ứng nặng với một loại thực phẩm (như hải sản, tôm, cua, đậu phộng hoặc trứng...), việc sơ chế cần tuân thủ quy tắc nghiêm ngặt:

• Ưu tiên sơ chế và chế biến phần ăn cho người bị dị ứng trước.
• Hoặc nếu làm sau, phải rửa sạch dụng cụ và tay bằng xà phòng. Nên rửa lại toàn bộ khu vực bếp, thay dao thớt mới hoàn toàn để loại bỏ sạch các phân tử kích ứng li ti trước khi chuẩn bị đồ ăn cho người đó.

2. Cách sơ chế cơ bản cho từng loại thực phẩm

Mỗi nhóm thực phẩm có đặc tính riêng nên bạn cần phải biết cách sơ chế đúng của từng loại.

2.1. Sơ chế Rau Ăn Lá (Xà lách, rau muống, cải, mồng tơi...)

Nhóm này dễ bị hư hỏng, dập nát nên cần làm nhẹ tay. Lưu ý: Nếu chưa ăn ngay thì tuyệt đối không rửa rau ăn lá trước khi cho vào tủ lạnh.

• Bước 1: Lặt rau - Cắt bỏ phần gốc già, rễ bẩn và lặt bỏ lá úa, lá bị sâu bệnh hay dập nát.
• Bước 2: Ngâm rau - Ngâm rau trong thau nhiều nước sạch (nước nên ngập mặt rau) từ 3 – 5 phút cho đất cát mềm và lắng xuống đáy.
• Bước 3: Rửa rau - Rửa nhẹ nhàng từng bó nhỏ qua 3 lần trong nước sạch. Không vò nát rau vì sẽ bị dập và mềm khi nấu. Có thể ngâm rau trong nước muối loãng ở lần rửa cuối từ 5 phút để hỗ trợ loại bỏ vi sinh vật bám ngoài.
• Bước 4: Chờ ráo nước & cắt nhỏ - Cho rau lá đã rửa sạch vào rổ lớn để cho nước rửa còn đọng trong rau chảy ra tự nhiên. Sau khi rau khô ráo rồi mới tiếp tục cắt nhỏ vừa ăn để chế biến thành món ăn.

2.2. Sơ chế Rau Ăn Quả (Cà chua, dưa leo, bầu, bí, mướp...)

• Bước 1: Rửa sạch đất cát/bụi bẩn - Rửa sạch lớp đất cát bám bên ngoài vỏ quả trước khi gọt (tránh để vi khuẩn từ vỏ bám vào ruột quả trong quá trình gọt).
• Bước 2: Gọt vỏ (nếu cần) - Đối với một số loại rau cần gọt vỏ như bầu, bí, mướp... thì bạn dùng dao nạo sạch lớp vỏ ngoài. Cắt bỏ phần cuống và phần đít quả vì đây thường là những phần không ăn được.
• Bước 3: Ngâm rửa lại (nếu cần) - Với các loại quả có nhiều nhựa như khổ qua (mướp đắng), dưa leo, sau khi gọt/cắt có thể ngâm sơ qua nước sạch.
• Bước 4: Chờ ráo nước & cắt nhỏ - Rau quả thường nhanh ráo nước hơn rau lá. Và tương tự, bạn cũng có thể cắt nhỏ rau trước khi chế biến hoặc trước khi cho vào tủ lạnh.

Lưu ý: Nếu muốn bảo quản trong tủ lạnh thì rau ăn quả phải để khô ráo hoàn toàn rồi mới cắt và cho vào tủ lạnh.

2.3. Sơ chế Rau Ăn Củ (Khoai tây, củ cải, su hào, cà rốt...)

Cách chế biến tương tự rau ăn quả nhưng có chút khác biệt vì rau ăn củ thường dính nhiều bùn đất hơn. Và rau ăn củ thường cũng không cần phải bảo quản trong tủ lạnh.

• Bước 1: Ngâm và rửa sạch đất cát/bụi bẩn - Các loại củ thường dính nhiều bùn đất nên phải ngâm nước 5 - 10 phút cho đất cát mềm. Sau đó rửa sạch lớp đất cát bám bên ngoài vỏ trước khi gọt (tránh để vi khuẩn từ vỏ bám vào ruột quả trong quá trình gọt). Có thể sử dụng bàn chải đánh răng chà nhẹ nếu muốn ăn nguyên phần vỏ.
• Bước 2: Gọt vỏ (nếu không thích ăn vỏ) - Đa số các loại củ đều cần phải gọt vỏ. Nhưng một số loại như khoai tây, cà rốt... có thể ăn luôn cả vỏ. Nếu ăn luôn cả vỏ thì bạn phải rửa thật kĩ ở bước 1. Sau đó, cắt bỏ phần đầu và phần đít quả vì đây thường là những phần không ăn được. Cuối cùng là loại bỏ những đốm thâm trên củ.
• Bước 3: Ngâm rửa lại (nếu cần) - Nếu rau củ có nhiều nhựa hoặc bị dơ sau khi gọt/cắt có thể ngâm rửa lại.
• Bước 4: Chờ ráo nước & cắt nhỏ - Tương tự như rau ăn quả.

2.4. Sơ chế Thịt Động Vật (Heo, Bò, Gà)

Thịt động vật nói chung dễ hư hỏng nếu không để tủ lạnh. Bạn cần phải sơ chế ngay sau khi mua về nhà để tránh hư hỏng.

• Bước 1: Rửa thịt - Rửa sơ thịt dưới vòi nước chảy vài phút cho sạch bụi bẩn, máu đông bên ngoài.
• Bước 2: Rửa bằng muối - Rải một chút muối (muối bọt, muối cục hoặc muối iot) lên toàn bộ bề mặt thịt. Dùng bàn tay chà sát muối lên toàn bộ bề mặt miếng thịt để rửa sạch nước nhầy trên bề mặt thịt.
• Bước 3: Rửa thêm bằng rượu hoặc gừng khử mùi hôi (nếu cần) - Một số người không thịt mùi nồng đặc trưng của thịt gà, thịt heo hoặc thịt bò có thể rửa thêm bằng rượu hoặc gừng để khử bớt mùi hôi.
• Bước 4: Chờ ráo nước & cắt nhỏ - Cho toàn bộ thịt đã rửa vào rổ đựng thịt cho ráo nước. Nếu trời nắng nóng nên dùng khăn sạch hoặc giấy thấm thực phẩm thấm thật khô bề mặt vì thịt nếu để chờ ráo nước quá lâu trong những ngày nóng dễ bị hư hỏng. Cắt hoặc bằm thịt theo món ăn cần chế biến.

Nếu ăn ngay trong 1 - 2 ngày thì để ngăn mát. Còn lâu hơn thì phải để ngăn đông.

2.5. Sơ chế Cá

Cá thường có mùi tanh đặc trưng và khó chịu hơn so với thịt nên cần phải sơ chế kĩ. Nếu không, khi nấu sẽ có mùi rất tanh. Đa phần, mùi tanh sẽ không quá nồng khi cá còn chưa chế biến nhưng khi nấu chín thì mùi tanh sẽ tăng lên gấp nhiều lần.

• Bước 1: Sơ chế (nếu cần) - Nếu người bán sơ chế (đánh vảy, móc ruột, cắt khúc) thì bạn sẽ phải sơ chế trước. Đánh sạch vảy, mổ bụng móc bỏ lòng cá, mang cá. Mẹo quan trọng: Hãy cạo sạch màng đen bên trong bụng cá và rửa sạch vệt máu đông dọc xương sống cá – đây chính là tác nhân gây ra mùi tanh nồng nhất. Rửa sơ cá dưới vòi nước chảy vài phút cho sạch bụi bẩn, máu đông bên ngoài.
• Bước 2: Rửa bằng muối - Rải một chút muối (muối bọt, muối cục hoặc muối iot) lên toàn bộ bề mặt cá. Dùng bàn tay chà sát muối lên toàn bộ bề mặt miếng thịt để rửa sạch nước nhầy trên bề mặt thịt.
• Bước 3: Khử mùi bằng chanh hoặc giấm (nếu cần) - Khác với thịt thì cá phải rửa thêm bằng chanh (hoặc giấm) để khử mùi tanh cá trước khi chế biến. Sau khi rửa với chanh/giấm thì rửa lại một lần nửa với nước.
• Bước 4: Chờ ráo nước & cắt nhỏ - Cho toàn bộ thịt đã rửa vào rổ đựng riêng cho thịt cá sống rồi chờ cho ráo nước. Nếu trời nắng nóng nên dùng khăn sạch hoặc giấy thấm thực phẩm thấm thật khô bề mặt vì cá nếu để chờ ráo nước quá lâu trong những ngày nóng dễ bị hư hỏng. Cắt khúc vừa ăn hoặc theo món ăn cần chế biến.

Tuyệt đối không để thịt và cá bên ngoài nhiệt độ phòng quá 30 phút vì thịt cá rất nhanh bị hư hỏng, sình/ươn.

3. Mẹo bảo quản thực phẩm tươi lâu trong tủ lạnh

Tủ lạnh có thể giúp bạn bảo quản thực phẩm, nhưng nếu cất đồ sai cách, thực phẩm sẽ hỏng rất nhanh do độ ẩm và vi khuẩn. Để kéo dài độ tươi ngon của thực phẩm trong tủ lạnh, hãy phân loại và bảo quản theo mẹo dưới đây:

Mẹo giữ rau ăn lá tươi lâu

Không rửa rau lá trước khi cho vào tủ lạnh!

Cách làm đúng giúp giữ rau tươi xanh đến 5 - 7 ngày:

• Rau mua về tuyệt đối không rửa. Chỉ lặt bỏ các lá dập nát, và cắt bỏ rễ bẩn.
• Dùng giấy báo hoặc khăn giấy khô bọc kín bó rau lại (giấy sẽ hút bớt hơi ẩm do rau tiết ra). Nếu không có giấy có thể để vào rỗ cho ráo nước.
• Sau đó cho rau vào một túi ni lông, túi zip hoặc hộp kín rồi cất vào ngăn kéo dành riêng cho rau củ.
• Ngâm và rửa sạch lại bằng nước muối trước khi ăn.

Tại sao không nên rửa rau ăn lá trước khi cho vào tủ lạnh bảo quản?

Bởi vì khi rửa, nước sẽ đọng lại ở các kẽ lá và cuống rau. Trong môi trường nhiệt độ thấp của tủ lạnh, lượng nước thừa này không thể bay hơi mà sẽ ngấm ngược vào tế bào lá, làm phá vỡ cấu trúc lá khiến rau bị dập úng, thối nhũn và sinh nấm mốc rất nhanh. Bạn chỉ nên rửa rau ngay trước khi chuẩn bị nấu ăn.

Ngăn nào là ngăn dành cho rau củ trong tủ lạnh?

Ngăn rau củ thường là ngăn dưới cùng trong tủ lạnh và thường là ngăn kéo.

Mẹo giữ các loại củ quả:

Các loại củ chứa nhiều tinh bột và củ gia vị như: khoai tây, khoai lang, hành tây, tỏi... tuyệt đối không cho vào tủ lạnh. Nhiệt độ lạnh sẽ làm tinh bột biến đổi thành đường, làm củ bị đổi vị, nhanh mọc mầm và sinh độc tố.
Hãy để chúng ở nơi khô ráo, thoáng mát và bóng tối ở bên ngoài.

Các loại quả như cà rốt, su su, củ cải, bí xanh: Gọt sạch phần cuống héo, dùng màng bọc thực phẩm quấn chặt từng củ/quả rồi để ở ngăn mát tủ lạnh.

Mẹo bảo quản thịt, cá:

Thịt cá nếu để ở môi trường ngoài quá 30 phút sẽ bị vi khuẩn tấn công làm biến chất và có thể gây ngộ độc thực phẩm.

Cách bảo quản đúng: Thịt cá mua về dùng khăn sạch hoặc giấy thấm thực phẩm thấm thật khô toàn bộ bề mặt (không để thịt đọng nước ướt nhẹp). Chia thịt cá thành từng miếng vừa đủ ăn cho đúng một bữa. Cho từng phần vào túi hút chân không hoặc hộp có nắp đậy thật kín.

• Nếu ăn trong vòng 24 giờ: Để ở ngăn mát (hoặc ngăn đông mềm).
• Nếu muốn bảo quản cho cả tuần: Phải cất ngay lên ngăn đá (cấp đông). Khi thịt đã cấp đông, tuyệt đối không rã đông rồi lại cất ngược trở lại ngăn đá, điều này sẽ làm thớ thịt bị bở, mất hết chất ngọt và sản sinh vi khuẩn hại.

Chúc mừng bạn đã hoàn thành Bài 2! Việc nắm vững nguyên tắc vệ sinh an toàn và bảo quản thực phẩm chính là nền tảng vững chắc để bạn tự tin bước vào những bài học thực hành nấu nướng tiếp theo cùng Bếp Vị Nhà.

Xem chi tiết

Cấp độ 1 - Bài 1: Cách chọn mua và bảo quản thực phẩm

[Description]Cách chọn mua rau củ, thịt cá tươi ngon mà ai cũng có thể làm bằng mắt thường. Đồng thời, phương pháp khoa học giúp giữ thực phẩm tươi lâu cả tuần và tiết kiệm tối đa chi phí đi chợ cho gia đình.[/Description]

Chào mừng bạn đến với bài học đầu tiên cùng Vị Nhà Kitchen. Khi bắt đầu hành trình học nấu ăn, việc đầu tiên và quan trọng nhất chính là học cách chọn mua thực phẩm. Vì bạn sẽ không thể nấu được một món ăn ngon nếu nguyên liệu không tốt. Một vài trường hợp, thực phẩm hư hỏng có thể gây ngộ độc. Bài viết này dành cho người hoàn toàn không có kinh nghiệm nấu ăn và sẽ hướng dẫn bạn cách chọn lựa thực phẩm một cách đơn giản bằng mắt thường. Đồng thời, chúng ta cũng sẽ nói sơ lược một vài cách cơ bản để bảo quản thực phẩm đã mua tươi lâu hơn.

🎯 Mục tiêu bài học:

• Nhận biết và chọn đúng 100% thực phẩm tươi ngon, an toàn bằng mắt và tay.
• Nắm vững mẹo giữ rau lá xanh, thịt cá tươi nguyên dưỡng chất suốt 7 ngày.
• Biết cách lên thực đơn tuần để tiết kiệm từ 20% - 30% chi phí đi chợ.

1. Cách chọn lựa rau tươi ngon

Khi đi chợ hoặc siêu thị, đừng tin tưởng 100% vào lời người bán mà hãy tin vào chính các giác quan của bạn. Luôn chọn thực phẩm theo một nguyên tắc cốt lõi: Mắt nhìn - Tay sờ.

Cách chọn rau ăn lá

Rau ăn lá là những loại rau chúng ta chủ yếu ăn phần lá và thân ví dụ như xà lách, bắp cải, rau muống, rau dền, rau mồng tơi, rau lang, hẹ…

	NÊN CHỌN	NÊN TRÁNH
Mắt nhìn	Rau có màu xanh lá tự nhiên. Tùy vào loại rau nhưng đa phần rau có màu xanh lá nhạt sẽ non và ngon hơn.	Rau có lá vàng úa, lá héo hoặc dập nát.
Tay sờ	Bấm nhẹ ngón tay vào phần cuống thấy giòn, có nước tiết ra ngay.	Bề mặt bị dập/nát, có chất nhầy và mùi hôi thối khó chịu. Bấm nhẹ vào thân hoặc cuống thấy cứng và dai thì thường là rau trồng quá già, khi ăn sẽ bị dai và xơ.
Lưu ý	Ưu tiên chọn bó rau có kích thước vừa phải, đủ ăn trong 1 - 2 ngày vì rau lá thường nhanh hư hỏng.	Không nên mua bó quá lớn, trừ khi gia đình có nhiều người hoặc bạn muốn nấu để trữ tủ đông ăn cả tuần.

Ghi chú: Hãy thể hiện sự văn minh và lịch sự khi mua rau củ quả bằng cách chỉ nhấm hoặc bấm nhẹ nhàng để chọn rau. Không nên nhấm hoặc bấm quá mạnh gây hư hỏng, đứt lìa hoặc dập rau quả của cửa hàng, gây thiệt hại kinh tế cho người bán.

Cách chọn rau ăn quả

Rau quả là những loại rau chúng ta chủ yếu ăn quả của chúng như cà chua, dưa leo, bầu, bí xanh, bí đỏ, mướp,...

	NÊN CHỌN	NÊN TRÁNH
Mắt nhìn	Ưu tiên những trái/quả vẫn còn nguyên phần cuống dính vào đầu của trái/quả. Trái/quả có màu sắc tươi tự nhiên của nó, ví dụ cà chua đỏ tươi hoặc bầu có màu xanh lá mạ...	Tuyệt đối không chọn những quả có cuốn bị nấm mốc. Trái/quả bị ngả màu bất thường (ví dụ như bầu hoặc bí ngả màu vàng) hoặc có nhiều đốm đen hoặc nâu bất thường.
Tay sờ	Vỏ ngoài sờ căng bóng (ví dụ như cà chua, bí xanh...), hoặc sần sùi nhẹ (ví dụ như mướp, bí đỏ,...) một cách tự nhiên. Kích thước trái/quả nhỏ, vừa phải. Rau ăn trái/quả còn nhỏ sẽ ngon hơn trái/quả lớn.	Trái/quả bị mềm nhũn, dập nát và có chất nhầy trên bề mặt. Kích thước trái/quả to lớn quá mức. Bên cạnh việc trái lớn bị già, không ngon còn tiềm ẩn nguy cơ phun thuốc kích thích quá mức.
Lưu ý	Các quả có màu nhạt ví dụ như xanh lá nhạt, vàng nhạt, đỏ nhạt... thường sẽ tươi ngon hơn. Rau quả cũng nhanh hư hỏng nên chỉ mua số lượng vừa phải, đủ ăn.	Mua quá nhiều, rau bị hư hỏng ăn không kịp. Bấm, nhấm hoặc vỗ mạnh vào rau quả khi lựa chọn gây hư hỏng và thiệt hại cho người bán.

Cách chọn rau ăn củ

Rau củ là những loại chúng ta ăn phần củ hoặc rễ của cây ví dụ như củ cải, su hào, su su,...

	NÊN CHỌN	NÊN TRÁNH
Mắt nhìn	Ưu tiên những củ cân đối, tròn trịa. Vỏ bên ngoài nguyên vẹn và màu sắc tươi ngon/nhạt màu.	Không chọn những củ bị biến dạng, méo mó. Vỏ bên ngoài bị nứt nẻ quá sâu, bầm dập và mọc mầm.
Tay sờ	Khác với rau ăn quả, rau củ nên chọn những củ to nhưng vừa ăn, cứng cáp và chắc tay.	Sờ lên bề mặt có chỗ bị mềm hoặc nhũn. Củ cầm nhẽ, rỗng xốp (thường là do để lâu mất nước).
Lưu ý	Rau củ thường trữ được lâu hơn rau lá và rau quả nên có thể mua nhiều hơn một chút nếu muốn.	Thông thường, các loại rau củ bắt đầu mọc mầm sẽ mất đi chất dinh dưỡng và độ ngon. Một số trường hợp có thể gây ngộ độc chết người.

2. Cách chọn thịt, cá tươi ngon

Tương tự như rau củ quả, chúng ta luôn chọn thịt cá theo nguyên tắc cốt lõi: Mắt nhìn - Tay sờ.

Cách chọn thịt gà

Thịt gà thường là loại thịt có giá bình dân nhất và cũng dễ tìm mua nhất ở hầu hết mọi chợ và siêu thị. Thịt gà giàu đạm (protein) và ít gây xưng viêm (inflammation) đối với cơ thể.

	NÊN CHỌN	NÊN TRÁNH
Mắt nhìn	Thịt gà có màu hồng nhạt và bề mặt còn ẩm. Nếu thịt gà có da thì da sẽ có màu vàng nhạt.	Thịt gà có màu trắng bệt hoặc ngả màu thâm tím (đã bị hư hỏng). Bề mặt bị khô (do để lâu bên ngoài).
Tay sờ	Bề mặt nhớt nhẹ nhưng không kéo sợi nhầy. Khi ấn nhẹ lún vào rồi đàn hồi trở lại. Trừ trường hợp gà đông lạnh đã bị đông đá sẽ không đàn hồi.	Bề mặt nhầy nhớt và kéo sợi khi chạm vào. Khi ấn nhẹ, thịt bị lún nhưng không đàn hồi trở lại.
Lưu ý	Thịt động vật nói chung dễ hư hỏng nên cần mua số lượng vừa phải. Mang về nhà nên rửa sạch bằng nước muối rồi chế biến hoặc trữ đông ngay.	Sau khi mua, không nên để thịt bên ngoài tủ lạnh quá lâu và cần chế biến hoặc trữ đông ngay.

Cách chọn cá

Tùy nơi mà bạn sinh sống, cá có thể dễ mua hoặc khó mua và giá cả cũng đa dạng. Nếu ở gần sông hoặc biển, thì giá cá thường rẻ hơn ở những nơi khác. Mặc dù có mùi tanh đặc trưng, nhưng cá rất tốt cho sức khỏe và chúng ta nên ăn thường xuyên loại thực phẩm này.

Mặc dù cá khô cũng là một lựa chọn khi bạn không thể mua cá tươi, nhưng cá khô thường có nhiều muối và gia vị nên không thực sự tốt cho sức khỏe.

	NÊN CHỌN	NÊN TRÁNH
Mắt nhìn	Mắt cá phải trong suốt, hơi lồi ra ngoài. Mang cá bám chặt vào thân, khi lật lên thấy màu đỏ tươi hoặc hồng cánh sen. Vảy cá xếp đều, bóng loáng và bám rất chặt vào da.	Cá có mắt đục ngầu, lõm sâu. Mang cá màu bầm/thâm đen hoặc xám xịt. Vảy cá dễ dàng bong tróc khi chạm nhẹ.
Tay sờ	Ấn vào phần bụng cá thấy rực chắc, không bị lún hay bở nhũn.	Ấn vào phần bụng cá có dấu hiệu trương phình. Có mùi hôi ươn khó chịu.
Lưu ý	Trừ khi bạn ở gần biển hoặc sông thì bạn dễ dàng tìm được cá tươi, mắt trong suốt. Nếu mắt cá bị đục nhẹ nhưng vẫn săn chắc và không có mùi hôi ươn thì vẫn là cá ngon.	Tuyệt đối không để cá bên ngoài vì cá là loại thực phẩm rất nhanh hư hỏng.

Cách chọn thịt heo và bò

Thịt heo là loại thịt phổ biến nhất nhì tại Việt Nam nhưng lại thường tiềm ẩn nhiều nguy cơ nhiễm bệnh nếu không biết cách lựa chọn. Mặc dù có vị đậm đà hơn thịt gà nhưng thịt heo lại gây viêm (inflammation) đối với một số người có cơ địa nhạy cảm.

Cả thịt bò và thịt heo đều thuộc nhóm thịt đỏ (red meat) nên được đánh giá là không tốt cho sức khỏe nếu ăn quá thường xuyên.

	NÊN CHỌN	NÊN TRÁNH
Mắt nhìn	Thịt heo tươi phải có màu hồng hoặc đỏ nhạt, mỡ màu trắng ngà. Thịt bò phải có màu đỏ tươi, mỡ màu vàng nhạt. Bản thịt khô ráo, ẩm nhẹ và không có nhớt.	Thịt có màu tái nhợt, xanh xám hoặc đỏ sẫm đen; mỡ hôi. Thịt hoặc mỡ có các hạt trắng li ti như hạt gạo trong thớ thịt (thịt bị nhiễm sán).
Tay sờ	Dùng ngón tay ấn vào miếng thịt thấy có độ đàn hồi rất tốt, khi buông tay ra thì vết lõm lập tức căng trở lại trạng thái cũ.	Bề mặt thịt có lớp nhầy, nhớt. Khi ấn ngón tay, thịt không có độ đàn hồi tốt.

3. Kinh nghiệm mua đồ ăn tiết kiệm cho gia đình

Chỉ với hai bước đơn giản sẽ giúp bạn đi chợ và mua đồ ăn tiết kiệm cho gia đình:

Bước 1: Trả lời câu hỏi "Tuần này ăn gì?"

Thay vì đau đầu nghĩ "Hôm nay ăn gì?" mỗi ngày, bạn hãy dành 10 - 15 phút vào ngày cuối tuần để suy nghĩ xem sẽ ăn các món gì trong cả tuần tới. Việc lên kế hoặc giúp bạn biết mình cần mua những nguyên liệu gì để chế biến ra các món ăn. Bạn sẽ mua vừa đủ, không bị thừa thãi dẫn đến việc thực phẩm bị hỏng phải vứt bỏ.

Bước 2: Kiểm tra tủ lạnh trước khi đi chợ

Trước khi đi chợ hoặc siêu thị, hãy mở tủ lạnh và quét mắt một lượt. Hãy ưu tiên lên kế hoạch nấu các món bằng nguyên liệu còn thừa từ tuần trước (ví dụ: nửa củ cà rốt, một góc bắp cải). Nguyên tắc vàng là: "Chỉ mua đồ mới khi đồ cũ đã được giải quyết".

Chúc mừng bạn đã bước một bước chân đầu tiên trên hành trình làm chủ cuộc sống của bản thân. Đừng lo rằng bạn sẽ không nhớ hết tất cả kiến thức lựa chọn thực phẩm trong bài viết này. Bạn có thể lưu lại video và bài viết để xem lại khi đi chợ. Việc thực hành nhiều lần, đi chợ thường xuyên sẽ giúp bạn ghi nhớ các mẹo và kiến thức nấu nướng một cách tự nhiên.

Xem chi tiết